Podstawy psychologii: Co oznacza „id”?

W tej chwili wszyscy już widzieliśmy (i na pewno słyszeliśmy) niesamowite intro filmowe id Software, które odtwarzało się niezliczoną liczbę razy przed grą w DOOM-a (2016). Ale czy kiedykolwiek zastanawialiście się, co oznacza to dwuliterowe słowo? Dziś chciałbym spróbować czegoś nowego i wyjaśnić, czym jest „id”. W jaki sposób? Wyciągając stare notatki, które pochodzą z moich uniwersyteckich zajęć z psychologii dla początkujących.

Czym tak naprawdę jest „id”?

Zakładając swoje studio, producenci serii DOOM chcieli, aby jego nazwa nawiązywała do czystego instynktu, koncepcji „id”, zdefiniowanej głównie przez prace Zygmunta Freuda z dziedziny psychoanalizy. Wedle Freuda, id jest jednym z trzech kluczowych aspektów ludzkiej psychiki. Towarzyszą mu dwie inne koncepcje – ego i superego.

Temat szkoły Freuda w psychoanalizie wśród naukowców jest dosyć... złożony, a więc biorąc pod uwagę, że piszemy na tej stronie o grach (a ja chyba dostałem marną trójczynę na tych zajęciach?), uznajmy ten artykuł za ciekawostkę związaną z DOOM-em, a nie za akademicki zasób dotyczący psychologii. Tak czy inaczej, na czym to stanęliśmy?

Acha!

id, ego i superego

„id” w modelu Freuda odnosi się do tej części ludzkiej psychiki, która odpowiada za impulsy i instynkty. W znacznym uproszczeniu, id kieruje się wyłącznie podstawowymi potrzebami życiowymi i nie zwraca uwagi na konsekwencje. To tak jak chcieć wypić trzecie Mountain Dew jednego dnia, nie zważając na to, co lekarz mówi o ilości spożywanego cukru.

Tymczasem superego jest często uznawane za krytyczną część psychiki. W odróżnieniu od id, superego rozważa takie koncepcje jak moralność, etyka, społeczne faux pas oraz skutki spożywania nieboskich ilości syropu kukurydzianego w kolorze neonowym w krótkich odstępach czasu. Generalnie nie jest to dobry pomysł.

Wreszcie ego jest swego rodzaju mediatorem pomiędzy id a superego – stara się znaleźć sposób, by zaspokoić chęci i potrzeby id, jednocześnie zaspokajając chęć superego, by nie być totalnym draniem. Można powiedzieć, że podaje im niskokaloryczną wodę gazowaną. Czy coś.

Wedle uznających teorie Freuda, te trzy komponenty pomagają zdefiniować ludzką psychikę i zachowania, którymi steruje ludzka świadomość. Nawet jeśli nie znacie Freuda, „id” w id Software jest jasnym znakiem – obietnicą czystych emocji, od nieograniczonej szybkości DOOM Slayera po krwawe nieokiełznanie walki bez jakichkolwiek zasad.

I to się nazywa nauka stosowana.